SBUTEGA: Povezuju nas zalaganja za iste civilizacijske vrijednosti

Vitez Suverenog viteškog malteškog reda Antun Sbutega objavio je nedavno na crnogorskom jeziku knjigu „Ikona vitezova/ Istorija ikone Bogorodice Fileremske“. Istražio je istorijsku avanturu ikone kojoj se pripisuju čudotvorna dejstva, a koja povezuje brojne države i procese koji su formirali hrišćansku civilizaciju, te posebne veze Crne Gore sa Malteškim redom. Vjeruje da će njegova knjiga doprinijeti daljim istraživanjima ikone i tema koje su za nju vezane, ali i njenoj optimalnoj valorizaciji, prije svega duhovnoj i kulturnoj.

Objavljeno: 16. 07. 2017 - 07:44 Promjenite veličinu teksta: A A A
SBUTEGA: Povezuju nas zalaganja za iste civilizacijske vrijednosti

Za Pobjedu, Sbutega govori o istorijskim detaljima koji su vezani za ikonu Bogorodice Fileremske a učinili su je poznatom širom svijeta.

POBJEDA: Što Vas je motivisalo da napišete istoriju ikone Bogorodice Fileremske?

SBUTEGA: Bilo je više motiva da se upustim u dugogodišnje istraživanje istorijskih izvora i rekonstruišem u jednoj knjizi istoriju ikone Bogorodice Fileremske, ili Filermose kako se još popularno naziva. Postojali su lični motivi, jaki kult Bogorodice u mojoj porodici, u mome rodnom Prčanju gdje se, pored naše porodične kuće iz XVIII vijeka, nalazi najveća crkva posvećena Bogorodici u Crnoj Gori u kojoj su mnoge generacije Sbutega krštene, išle na vjeronauk i duhovno formirane i u kojoj smo ispraćali naše najdraže. Osim toga kult Bogorodice je veoma razvijen u Crnoj Gori, posebno u Boki, među katolicima i pravoslavnima.

Ja sam došao u direktni kontakt sa Suverenim viteškim malteškim redom prije više od 20 godina kada je otkriven identitet ove ikone i relikvija Malteškog reda na Cetnju, za koje se smatralo da su izgubljene u toku drugog svjetskog rata. Zajedno sa suprugom Nadom (kojoj sam posvetio ovu knjigu) i bratom Don Brankom organizovao sam dvije zvanične posjete delegacija Reda Crnoj Gori 2002. i 2004. godine.

Postao sam vitez 2004. a moj brat Branko kapelan Reda, a 2007. prvi ambasador Crne Gore pri Svetoj stolici i Malteškom redu. Sve to, kao i izuzetno interesantna i malo poznata istorije ove ikone, motivisalo me je da napišem ovu knjigu.

POBJEDA: Znamo li vrijeme i mjesto nastanka ikone Bogorodice Fileremske? Kada se prvi put pominje u pisanim dokumentima?

SBUTEGA: Kao i za veliku većinu starih ikona, pogotovo onih iz srednjeg vijeka, nijesu poznati autor ni vrijeme kada je naslikana. Ikone su su uglavnom slikane u manastirima i monasi koji su se bavili ikonografijom su skromno vršili tu funkciju, kao što su drugi monasi obavljali druge  radove, prepisivali i pisali knjige, obrađivali zemlju...Oni su to doživljavali kao svoju samozatajnu službu Bogu i ostajali su anonimni.

To se odnosi i na ovu ikonu. Osim toga od prvobitne ikone, koja je slikana na platnu, ostalo je samo lice Bogorodice, koje je bilo dio neke veće kompozicije za koju možemo samo predpostavljati kako je izgledala.

Sigurno je da se radi o vizantijskoj ikoni i sve do kraja XIV vijeka nemamo pisanih dokumenta po njoj. Postoje brojne tradicije i legende prema kojima možemo, bez sigurnosti, rekonstruisati njenu prethodnu istoriju. Ima raznih pretpostavki o vremenu njenog nastanka, ali se čini najvjerovatnijim da je nastala prije ikonoboračke jeresi, kako se tvrdi u nekim dokumentima Malteškog reda, dakle najkasnije početkom VIII vijeka.

Prema nekim tradicijama i legendama, ona se nalazila u Carigradu, zatim je oko 1000. godine bila u Jerusalimu, da bi kasnije prešla na Rodos. Kada su vitezovi Bolničkog reda Svetog Ivana Jeruzalemskog (kako se tada nazivao Malteški red) početkom XIV vijeka došli na Rodos oni su je tamo zatekli.

Prvi pisani dokument potiče od jednog francuskog hodočasnika koji je posjetio Rodos 1395. godine i od tada možemo pratiti njen uzbudljivi put kroz prostor i vrijeme jer o tome postoje brojni dokumenti.

(opširnije u Pobjedi)

Komentari: 5

Цетињанин

16. 07. 2017 - 09:22

Ево вам чистог примјера како цезаропаписти фалсификују оно што је истина. На почетку кажу нешто што је општепознато да би касније све потпуно преиначили. Потом користе институције, најприје помоћне, паралелне, затим и оне јавне у Ватикану, вршећи притисак на друге државе и њихове службе. Овај пут се ради о Црној Гори, а све са циљем да се јединој правој "власници" - Митрополији отме ова реликвија, а временом и неким кривотвореним документом она присвоји. Сбутеге су се једини молили Родитељки Сина Божијега! Па гдје су били када су Петровићи у овоме кршу бранили њен свијетли лик на Земљи?! Ваљда журили на мисицу. Брани се сама Мајко Божија, ако те прави Црногорци не буду могли одбранити.
Za "cetinjanina" (tj Beranca)

08. 08. 2017 - 12:24

Ti drugar nemaš nikakve veze sa pravim Crnogorcima, i očito nijesi sa Cetinja, budući da si velikosrbin, a vas na Cetinju nema ni 5%, samo tamo nijeste tako "glasni" u pljuvanju po svemu što je crnogorsko. Znači, prije će biti da si iz Berana, Andrijevice, Pljevlje ili neke druge vjerski posrbljene opštine. Jedini koji su se na Balkanu tokom istorije bavili falsifikovanjem i preinačavanjem istorije su bili vaši velikosrbi, i u tome su bili veoma lukavi, uporni i maštoviti, baš ka' što je za vašu istoriju priznao Dobrica Ćosić. Vašoj okupatorskoj "mitropoliji" ođe nije mjesto, naši hramovi pripadaju našoj obnovljenoj i autokefalnoj crkvi koju ste vi silom ukinuli nakon okupacije i Božićnog ustanka, ali na vašu žalost - nijeste uspjeli da posrbite sav narod, i dalje smo većina mi etnički Crnogorci. Tako da, ravno ti polje momče, Srbija je vaša jedina zemlja, pomiri se sa tom nepobitnom činjenicom ;)
Тото

16. 07. 2017 - 09:43

Povezuje nas to sto ti je pradeda Srbin.
Toto Torokalo-naše-a svjecko

16. 07. 2017 - 10:29

...nije pradeda nego ĐED-majka rađa..pa otole tebi po babina linija osta bal...dragi Toto-ne zabadaj trn u zudravu nogu!
Za neukog Tota

08. 08. 2017 - 12:16

Toto bre, naši prađedovi nikad nijesu bili "srbi", a nijesu ni tvoji sve dok 1918. godine nijesu izdali crnogorstvo riječima: "mi više nijesmo Crnogorci nego Srbi", te rekoše da "stavljaju na stranu našu istoriju" (kako bi prihvatili i nametnuli velikosrbske falsifikate). Eto tako ste vi nastali momče, to je nepobitna činjenica, koliko god ona tebi smetala.
Novi komentar