Svijet

Baka Kejt Midlton legendarni britanski šifrant

kejtM2006
B
aka po ocu Vojvotkinje od Kembridža Kejt Midlton, Valeri Glasborou, u II Svjetskom ratu je, zajedno sa sestrom bliznakinjom Meri, radila u čuvenoj “Kolibi 16”, centra za šifrovanje Blečli Park, gdje su dešifrovane poruke koje su Njemci slali uz pomoć svoje mašine za šifrovanje Enigma, koja je posebno namučila Britance, piše Dejli Mejl.

Baka Kejt Midlton legendarni britanski šifrant
Portal AnalitikaIzvor

Pritom je slabo poznato da je ključni pomak u dešifrovanju ovih poruka 1941. postignut upravo dešifrovanjem poruke koju su Njemci iz Beograda poslali za Berlin. Ovaj uspjeh postigla je Mejvis Bejti, jedan od najboljih Britanskih šifranata u II Svjetskom ratu i koleginica vojvotkinjine bake. Bejtijeva je u Blečli Parku počela da radi sa 19 godina, da bi kasnije stigla do visokog položaja u britanskoj tajnojslužbi GCHQ, a umrla je prošle godine, u 92 godini. Za razliku od nje, Valeri Glasborou je nakon rata napustila posao, da bi se 1946. udala za Pitera Fransisa Midltona.

Skoro 70 godina nije se mnogo znalo o ovom ratnom podvigu mahom običnih Britanki iz srednje klase, na mukotrpnoj dužnosti koji je zahtijevala veliku istrajnost i inteligenciju, i za koju mnogi tvrde da je u značajnoj mjeri doprinijela pobjedi saveznika u ratu i omogućila dan D. Od 9000 ratnih šifranata zaposlenih u Blečli Parku večinu su činile žene, ali nakon rata samo njih 600 je odabralo da ostane u tajnoj službi.

Ove nedjelje, ta priča se ponovo našla u centru pažnje britanske javnosti, jer je nakon godinu dana renoviranja, u koje je uloženo oko 10 miliona eura, Blečli Park ponovo svečano otvoren, u okviru proslava vezanih za godišnjicu savezničke pobjede. Otvaranje je obavila upravo vojvotkinja Kejt, na taj način istovremeno odajući i počast svojoj baki, koja je 2006. preminula, i njenim mnogobrojnim koleginicama.

Nekoliko njih koje su još uvijek žive prisustvovalo je otvaranju, i bilo im je drago da tom prilikom podijele svoje uspomene sa vojvotkinjom: „Bilo je iscrpljujuće. Pratile smo koji se radio-signali se bilježe. Slušale su se radio-stanice, tzv. Y stanice, i oni bi emitovali na svakih 15 minuta. Mi smo morale da provjeravamo signale koji su snimljeni, i da kontrolišemo da li su to oni pravi. Dobro smo znale što radimo - sve je to bio dio ratnih napora“ , ispričala joj je Meri Lejdi Bodi (90), koja je u “Kolibi 16” radila za istim stolom s vojvotkinjinom bakom i njenom sestrom i sjeća ih se kao “veselih i zabavnih” djevojaka.

Ubrzo nakon rata, Valeri Glasborou se udala za Pitera Midltona i dobila četiri sina, Majkla, Ričarda, Sajmona i Nikolasa. Najstariji, Majkl, otac je vojvotkinje od Kembridža. Sve do smrti je bio veoma blizak s majkom, ali nikada nije u javnosti govorio o njenom ratnom angažmanu. Sada, više od 70 godina nakon rata, konačno su dobile priznanje koje zaslužuju.

Portal Analitika