LIBERALNI SAVEZ CRNE GORE – SNAGA IDEJE

Protiv svih koji su Crnu Goru željeli kao geografski pojam

Zarobljena kandžama unitarne države, Savezne Republike Jugoslavije (SRJ), ovjerene nelegitimnim martovskim referendumom 1992. godine, nalik Podgoričkoj skupštini, Crna Gora je prvi put u svojoj istoriji ostala sama sa Srbijom, na putu da se odrekne i same sebe. To je, u najkraćem, gruba skica vremena u kojem sam započeo svoj prvi poslanički mandat u crnogorskoj Skupštini
Objavljeno: 21. 03. 2019 - 06:40 Promjenite veličinu teksta: A A A

Piše: Ranko ĐONOVIĆ

Rat u Sloveniji, osvajanje hrvatskih Konavala i granatiranje Dubrovnika, ili „rat za mir“ na crnogorski način, sprženi Vukovar, bosanska lomača – postale su tačke užasa nad kojima se zgražavao svijet. Uz pomoć rezervnog sastava, Jugoslovenska narodna armija zaratila je protiv Jugoslavije, braneći umjesto avnojevskih granica načertanijevsko-memorandumske međe velike Srbije i pretvarajući u pepeo ulice koje su nosile njeno ime.

Neki pjesnici i ljekari postali su ubice, sveštenici ratni huškači, pojedini akademici i istoričari falsifikatori, većina novinara, kako to reče njihov uvaženi kolega Goran Milić „obične pičke“. Slovenija, Hrvatska, Bosna i Hercegovina i Makedonija postale su suverene države, a Crna Gora, izolovana debelim zidom međunarodnih sankcija, po opisu tadašnjeg republičkog predsjednika Momira Bulatovića, „najljepši zatvor na svijetu“, u kojem cvjetaju samo ratni šverc i siva ekonomija.

Zarobljena kandžama unitarne države, Savezne Republike Jugoslavije (SRJ), ovjerene nelegitimnim martovskim referendumom 1992. godine, nalik Podgoričkoj skupštini, Crna Gora je prvi put u svojoj istoriji ostala sama sa Srbijom, na putu da se odrekne i same sebe.

To je, u najkraćem, gruba skica vremena u kojem sam započeo svoj prvi poslanički mandat u crnogorskoj Skupštini. Uplašen da se moja posrnula Crna Gora iz bespuća u koje se svojevoljno zaputila zadugo neće vratiti, prešao sam skupštinski prag tog 15. januara 1993. i koji minut pred početak konstitutivne sjednice zakazane za 10 sati ušao u plenarnu salu, zajedno sa poslanicima Liberalnog saveza: Slavkom Perovićem, Velimirom Vujovićem, Miodragom Vlahovićem, Miloradom Vukotićem, Đorđijem Makridom, Vladimirom Nikaljevićem, Stankom Vučinić, Draganom Ivančevićem, Džemalom Perovićem, Ljubomirom Stjepčevićem, Miodragom Burzanom i Zoranom Ljumovićem, koji je bio i predsjednik našeg poslaničkog kluba.

Ubrzo poslije konstitutivne sjednice poslaničke funkcije odrekao se Velimir Vujović, po prethodnom dogovoru sa rukovodstvom LSCG, i Miodrag Burzan zbog izbora za ministra u republičkoj Vladi. Njihova poslanička mjesta popunili su dr Radoslav Rotković i Savo Jablan.

U maju 1995. godine ostavku na mjesto poslanika podnio je Miodrag Vlahović, a umjesto njega u Parlament je ušao Dragoljub Ilić. Većina nas u naredne četiri godine dijelila je opozicione poslaničke klupe, ljubav prema Crnoj Gori i nadu da ćemo je probuditi iz memorandumskog košmara i kandži velike Srbije. Stradanje drugih i posrtanje sopstvenog naroda doživljavali smo kao vlastitu tragediju i zato nijesmo pristajali da budemo nijemi svjedoci s mjesta nesreće u vremenu zla koje nas je zapalo. Rekoh većina nas u Liberalnom savezu, jer nažalost neki su vremenom posustali, neki se umorili, a neki interese Crne Gore podredili sopstvenim.

Oni su, ipak, bili manjina u našoj stranci i poslaničkom klubu, a poslanički klub Liberalnog saveza manjina u novom skupštinskom sazivu, manjina u vječitom koštacu s nadmoćnom većinom, manjina nepokornih, nepotkupljivih, nepokolebljivih. Razlika između nas i njih, između naše otvorene, moderne, evropski orijentisane političke i životne filozofije i nacionalističkog retrogradnog koncepta vladajuće većine i velikosrpske opozicije ogledala se u svakoj rečenici, u svakom skupštinskom nastupu, pa je i jaz između nas i njih, između dva poimanja prošlosti, sadašnjosti, budućnosti, postajao svakim danom dublji i očigledniji.

DRŽAVOTVORNA IDEJA

 Ideja države odnosno obnove državnog subjektiviteta i nezavisnosti Crne Gore bila je najvažnija programska odrednica i sveti cilj Liberalnog saveza, ali i ključna tačka sporenja u parlamentarnim raspravama sa vladajućom većinom i velikosrpskom opozicijom. Naspram 13 liberala i četiri poslanika Socijaldemokratske partije, koji su se takođe zalagali za državnu samostalnost Crne Gore, stajali su ljuti protivnici te ideje – 46 predstavnika Demokratske partije socijalista, 14 zastupnika Narodne stranke i osam poslanika Srpske radikalne stranke. Dakle, 17 naspram 68. Nijesmo ustuknuli zbog neravnopravnih uslova borbe, jer je neravnopravnost trpjela i naša Crna Gora. Nijesmo se plašili njihove brojčane nadmoći i dvotrećinske snage, jer je njihova snaga počivala na brojevima, a naša izvirala iz ideje. Vjerovali smo u njenu snagu i ostvarljivost, jer je ta ideja vjekovima bila stvarnost.

Podsjećali smo da je naša država starija od milenijuma koji se privodi kraju i „ratovali“ u Parlamentu protiv svih koji su željeli da Crna Gora ostane samo istorijska činjenica i postane geografski pojam. Zato je za nas liberale, bez obzira o čemu se formalno raspravljalo u Skupštini, država Crna Gora bila stalna tačka dnevnog reda. Nijesmo priznavali novoformiranu Saveznu Republiku Jugoslaviju i uvijek smo tu za nas okupacionu državnu tvorevinu označavali kao takozvanu. Slobodana Miloševića proglasili smo za diktatora i okrivili za ratne zločine mnogo prije Haškog tribunala, a crnogorsko republičko vođstvo i najisturenije igrače vladajuće partije doživljavali kao njegove marionete i optuživali za izdaju i rasprodaju Crne Gore i još mnogo toga pride.

 Nijesmo ostali dužni ni velikosrpskoj opoziciji u crnogorskom Parlamentu, ali smo znali da odgovornost i teret krivice za sunovrat Crne Gore pripada vlasti i zato su njeni glavni reprezenti i rezultati njihove politike bili u fokusu naše pažnje i stalna meta bespoštedne kritike. O tome svjedoče hiljade stranica stenograma sa skupštinskih sjednica.

U ukoričenim zabilješkama ostale su i moje diskusije, izlaganja, replike, prijedlozi, poslanička pitanja, koje ovom knjigom nudim na uvid javnosti. Ona obuhvata period od šest turbulentnih godina, odnosno moja dva poslanička mandata, 1992–1996. i 1996– 1998. godine. Treći mandat, osvojen nakon majskih parlamentarnih izbora 1998. godine, vratio sam dajući ostavku na sve stranačke funkcije, kao jedini mogući častan izlazak iz situacije u kojoj se tada našao Liberalni savez Crne Gore.

Tokom mog parlamentarnog staža učestvovao sam na 40 redovnih i vanrednih sjednica sa preko 400 tačaka dnevnog reda i u Skupštini, koja je tada znala zasijedati i po 20 dana i često raditi do ponoći, nekad i do ranih jutarnjih sati, proveo oko 200 dana svog života. Integralne stenografske bilješke svih sačuvanih izlaganja objavljujem hronološkim redom u drugom dijelu knjige. Na kraju je i registar imena koji otkriva na koga su uglavnom bile adresirane moje diskusije, koga sam najviše prozivao, kritikovao, kudio ili hvalio. Glavnim „junacima“ mojih izlaganja i tadašnje političke zbilje u Crnoj Gori posvećujem prvi dio knjige, koji donosi i presjek najvažnijih tema oko kojih su se lomila koplja u crnogorskoj Skupštini u periodu od januara 1993. do maja 1998. godine.

UPRAVNIK „NAJLJEPŠEG ZATVORA NA SVIJETU“

Najviši republički zvaničnici bili su rijetki gosti u zakonodavnom domu, iako su dramatični događaji i sablasna stvarnost u kojoj smo živjeli zahtijevali njihovo gotovo stalno prisustvo. Naviknuti da se narodu i poslanicima obraćaju samo kad moraju, kad je uže već zategnuto do pucanja, odnosno kad su ugroženi uskostranački interesi njihovog DPS-a, obično su u Skupštinu dolazili da nam s visine kažu ono što već znamo, velikim riječima prikriju velika nedjela i svoju krivicu prebace na tuđa pleća – Saveznu vladu, JNA, Beograd, međunarodnu zajednicu…

A potom odu u svoje kabinete i rezidencije, ostavljajući nas bez odgovora na postavljena pitanja. Svojim političkim činjenjem i nečinjenjem, rijetkim i praznim ekspozeima i porukama izrečenim iza skupštinske govornice, čini mi se, sami su ponajbolje iscrtali svoje ružne političke autoportrete.

Komentari: 16

Jamsy

21. 03. 2019 - 06:57

Neko ko podržava rezim protiv koga se borio LSCG izdao je LSCG.
Boban Bg

21. 03. 2019 - 20:30

Mali posa' što je izdao LSCG kakav je postao nakon 1998. Važno je da nije izdao sebe. Borio se Ranko za nezavisnu CG i ostao dosljedan u tome. Oni koji su se borili za bogtepitašto danas su zajedno sa onima koji su protiv nezavisne CG. Pošteno je podržati svakoga ko se izborio za ono što si se borio. Kome je to izdaja taj ima problem sa osnovnom logikom. Ovo vezano za pare nije vrijedno komentarisati. Koje je to pare Ranko "pokrao" LSCG-u? Za koje to pare vi znate? Jesu li to bili milioni? Odakle LSCG milioni maraka? Izgleda da ste neđe se pogubili. A za pare tražite drugu adresu.
Galmosan

21. 03. 2019 - 06:59

Ne vidim da ovaj stručnjak kritikuje Djukanovica iz toga perioda. Dakle, prodao se.
ljubović

21. 03. 2019 - 07:13

Pi! A ti si Đonoviću po nalogu policije došao u LSCG da ga rasturiš, Bi0 si pomoćni radnik na Željeznici, pa si pokrao pare LSCG i sad zidaš zgrade, imaš PG garaće gdje prodaješ kola, imaš monopol na čišenje zgrada i firmi... a nisi mi padeže naučio i iz9gravaš poitikg analitičara! Propalo se. . Sram te bilo, ali uskoro će se pojaviti knjiga o LSCG pa žeš se u njoj lijepo pronaći. nama stari libearlima od tebe se povraća kad vidimo da pišep i mlatiš po televizijama.
Kukoljac

21. 03. 2019 - 08:27

Nije pare LS nego DPS i nije pokrao no su podijelili, po kapa. E sade bi malko u politiku pa u Ambasadu ko i drugi
Zaid

21. 03. 2019 - 07:31

Ovo nije u redu što stavljate ovu Milovu sliku sa Miloševićem.. Đukanović je od najmlađih dana bio za nezavisnost još kada je u osnovnoj školi u Rastocima na malom odmoru uzviknu "Da je vječna Crna Gora".
Tara

21. 03. 2019 - 08:17

Zamislite ,da su tada Liberali izglasili nezavisnu CG...Crna Gora bi bila drugi Vukovar.. Djukanovic je pametno radio...i nasao pravi momenat(bez rata)da oslobodi drzavu CG iz kandza srbijanskih nacionalista.. Vidite da se srpski nacionalisti..jos uvijek nijesu sa tim pomirili.. Slavko Perovic..Dzamid..Zivkovic itd..su jedna obicna primitivna..huskacka organizacija...Oni ne pripadaju politici drzave CG!
Nick

21. 03. 2019 - 08:44

Ne bi to bilo loše da smo bili drugi Vukovar, jer bi na taj način jednom za svagda raskrstili sa velikosrbima.. kao što su i Hrvati raskrstili za sva vremena.. Crnogorci su vazda ginuli, pa bi i tada pogibija bila vrijedna većeg cilja - majke naše Crne Gore.. Ovako nam velikosrpski mač i dalje visi nad glavom jer je "Đukanović pametno radio"
Admine

21. 03. 2019 - 08:23

Zasto dozvoljavate da isfrustrirani gubitnici vrijedjaju Ranka Djonovica? Povedite malo racuna o nivou, kritika da, vrijedjajje i lazne optuzbe ne. Sve najbolje
Komšija

21. 03. 2019 - 15:00

U pravu si, ne treba sve puštati, ps i istnu. Ona najviše boli.
Nikelodion

21. 03. 2019 - 08:28

Ranko zna kakav ga glas bije kod bivših partijskih saboraca tako da mu ova pisanija ima težinu paperja
Pustahija Milorad

21. 03. 2019 - 08:29

Po komentarima ovih liberalnih pravednika se vidi da si morao napisati ovu knjigu jer časan angažman liberala mora biti dokumentovano prikazan a ne da ga po mahalama i komentarima čuvaju ovi čudni likovi. Bravo Ranko.
Komšija

21. 03. 2019 - 14:57

Bravo biznismeni...nema razlike, ni u stilu.
Mirko Bgd

21. 03. 2019 - 09:21

Pojedini komentari povodom ovog teksta govore o zapuštenosti crnogorskog naroda i njihovoj palanačkoj zlobi koji ne komentarišu tekst nego autora! LSCG je pokret koji je sačuvao obraz Crnoj Gori u vremenu besčasca , pokret koji se poistovjetio sa najboljim tradicijama crnogorskog naroda , a i sam Đonovic je jedan od njegovih istaknutih članova. Nažalost iako su ljudi LSCG postavili temelje obnovi države i danas su njegovi bivši članovi progonjeni i na marginama živvota kao i onda kada su nam vitlali stajskim vilama iznad glave! Ova fukara koja na ovaj način komentariše jedan herojski pokret zaslužuje samo prezir.
Marko

21. 03. 2019 - 10:42

Kako li je na Vracaru, Mirko?
CiNick

21. 03. 2019 - 09:29

Vele da mišljenje ne mijenjaju samo oni koji ga nemaju. S toga je bitno u kom pravcu mijenjaju mišljenje oni koji misle. M.Đukanović nije izuzetak. Počeo je kao jugoslavenski komunist, neoprezno skliznuo u veljesrbske vode, izvadio se kačenjem za ideje LS, pragmatično od velikoga komunista postao zagovornik liberalnoga kapitalizma, što je iziskivalo nezavisnu državu, što je uspio ostvarit. Spocitava mu se da je pri tome koristio nedozvoljena sredstva, ali se pešućuje da ni protivnici nezavisnosti nijesu birali sredstva. Ostaje fakat da ih je sve porazio. Ali, očito nije mu se sviđelo da plodove njegove pobjede koriste drugi, čak i oni koje je porazio, pa se okrenuo licnijem i partijskijem interesima, ne mareči ni za narod ni za državu. Da li će mu se to izplatit, viđet ćemo, zavisi od načina na koji siđe s vlasti.
Novi komentar