Vukan Ražnatović, istoričar

Sto godina Komunističke partije: Partizanski pokret je jedini nosilac antifašističke borbe

"Istorijski revizionizam nije prisutan u Crnoj Gori, tako da je jedni nosilac antifašističke borbe partizanski pokret", ocijenio je u intervjuu za Portal Analitika istoričar Vukan Ražnatović.
Objavljeno: 25. 11. 2019 - 00:00 Promjenite veličinu teksta: A A A

Prema njegovim riječima, Crna Gora je svojevrsni istorijski paradoks.

"Prije Prvog svjetskog rata u zemlji nije bilo ni jedne socijaldemokratske partije, a radnička klasa je bila statistička greška. Na Osnivačkom kongresu u Beogradu, iz Crne Gore je bilo samo šest delegata od ukupno 432, a sama Crna Gora je pripala Pokrajinskom komitetu za Bosnu, Hercegovinu i Crnu Goru, pa je tek je u aprilu 1920. uspostavljeno PK za Crnu Goru", naveo je Ražnatović, jedan od autora izložbe "Plamene zore - 100 godina od osnivanja Komunističke partije Jugoslavije".

Zato je, prema njegovom mišljenju, pobjeda KPJ na izborima 1920. u Crnoj Gori bila veoma iznenađujuća, ali i "pravi dokaz da su Crnogorci bili nezadovoljni njihovim statusom u zemlji".

ANALITIKA: Kako je tekao istorijat KPJ od osnivanja, međuratnog perioda do socijalistickog perioda?

RAŽNATOVIĆ: KPJ je osnovana ubrzo po uspostavljanju Kraljevine SHS, tako što su se ujedinile socijalističke partije i organizacije iz svih djelova novonastale države, osim Slovenije. Osnivački kongres je održan aprila 1919. u Beogradu, a partija je dobila ime Socijalistička radnička partija Jugoslavije (komunista). Već naredne godine dolazi do prvog razlaza unutar partije, kada pobjedu odnosi lijevo radikalno krilo.  SRPJ(b) mijenja ime u KPJ i pod tim nazivom će učestvovati u političkom životu KSHS.

pz2Svoju snagu, Partija je pokazala tokom izbora 1920, kada je Filip Filipović pobijedio na beogradskim izborima, a sama KPJ je na izborima za Ustavotvornu skupštinu osvojila treće mjesto po broju mandata. Zbog straha od daljeg djelovanja komunista, vlasti KSHS su u decembru 1920. donijele Obznanu, kojom su zabranili njihov rad. Nakon ubistva Milorada Draškovića, kreatora Obznane u julu 1921, Narodna skupština KSHS je donijela „Zakon o zaštiti javne bezbjednosti i poretka u državi“.

Propisane su drakonske kazne za članove i simpatizere KPJ, a sama Partija je bila prinuđena da pređe u ilegalu. Uslijedile su teške godine za Partiju, koju su mučili kako unutrašnji (sukob sa frakcijašima) tako i spoljašnji (vlasti KSHS). Vrhunac političkog progona je uslijedio nakon uspostavljanja Šestojanuarske diktature i trajao je sve do 1932. kada je diktatura oslabila.

Uslijedila je obnova rada partije i jačanje njene djelatnosti u zemlji. Sa početkom Španskog građanskog rata (1936-1939), Partija je aktivno učestvovala na organizovanju i slanju dobrovoljaca kao pomoć republikancima u borbi protiv frankista.

To je ujedno i period Velikih čistki u Sovjetskom Savezu, kada je veliki broj jugoslovenskih komunista nestao. Uslijed te klime, Josip Broz Tito preuzima kormilo partije 1937. i okružuje se mladim i novim licima. Kriza je uspješno prebrođena i KPJ je rat dočekala sa jakom organizacijom. To joj je i pomoglo oko podizanja julskih ustanaka (osim u Makedoniji, koji je počeo u oktobru) kojima je počela četvorogodišnja Narodnooslobodilačka borba.

KPJ je u svoje redove primala sve nacije i vjere Jugoslavije, što je bio jedan od ključnih faktora za podbjedu nad okupatorom i kvinslizima. Na krilima pobjede uspostavljena je nova socijalistička Jugoslavija. Pod rukovodstvom KPJ uslijedila je ubrzana industrijalizacija zemlje, ali i sukob sa Sovjetskim Savezom, koji je kulminirao jednim od najmračnijih epizoda u istoriji Partije – Golim Otokom.

ANALITIKA: Zatim je uslijedilo zlatno doba Komunističke partije?

RAŽNATOVIĆ: Tako je. Nakon normalizacije odnosa sa SSSR-om, i uspostavljanje novog sistema zvanog samoupravljanje, uslijedilo je zlatno doba Partije i Jugoslavije. Zemlja je imala veliki ugled u svijetu, pogotovo među zemljama Trećeg svijeta, kojima je bila zvijezda vodilja, a Tito je bio rado viđen gost, kako na Istoku, tako i na Zapadu.

vukanMeđutim, nakon njegove smrti, uslijedile su nestabilnosti, a komunističko rukovodstvo nije imalo snage i znanja da se sa njima obračuna. Nacionalizam, pomiješan sa ekonomskom krizom, uslovio je raspad ne samo jedinsvtvenog Saveza komunista Jugoslavije (promijena imena je uslijedila 1952), već i socijalističke Jugoslavije.

ANALITIKA: Što bi bilo značajno izdvojiti iz istorijat KPJ u Crnoj Gori, prednosti i mane koje su ostavile traga u društveno istorijskom smislu?

RAŽNATOVIĆ: Crna Gora je svojevrsni paradoks. Prije Prvog svjetskog rata u zemlji nije bilo ni jedne socijaldemokratske partije, a radnička klasa je bila statistička greška. Na Osnivačkom kongresu u Beogradu, iz Crne Gore je bilo samo šest delegata od ukupno 432, a sama Crna Gora je pripala Pokrajinskom komitetu za Bosnu, Hercegovinu i Crnu Goru (tek je u aprilu 1920. uspostavljeno PK za CG).

Zato je pobjeda KPJ na izborima 1920. u Crnoj Gori bila veoma iznenađujuća, ali i pravi dokaz da su Crnogorci bili nezadovoljni njihovim statusom u zemlji. KPJ je obećavala bolje uslove života, a i Crnogorci su se vodili mišlju "što je dobro za Rusiju (komunizam) dobro je i za nas". Tokom 1921. na prostoru Crne Gore djelovala je komitska grupa Vukašina Markoviča i Petka Miletića, koji su imali za cilj da uspostave "Sovjetsku Crnu Goru". Njihov plan je propao, ali je ideja komunizma i među Crnogorcima opstala.

To se najbolje vidjelo u činjenici da su većina crnogorskih studenata u Beogradu bili članovi ili simpatizeri partije i da su aktinvo učestvovali u njenom radu. Tokom tridesetih godina XX vijeka, politička situacija u zemlji se zaoštrila. Na Belvederu kod Cetinja 1936. godine, su vlasti otvorile vatru na demonstrante iz redova KPJ i Crnogorske federalističke stranke, a naredne godine je kod Budve  zarobljen brod kojim su trebali da se prebace dobrovoljci za Španiju.

Ipak, pored ovih akcija, snaga partije u CG nije oslabila. To se pokazalo u ratnom vihoru, kada je Partija organizovala opštenarodni ustanak. Crnogorci su dali nemjerljiv doprinos NOB-u, a kao nagrada te žrtve uslijedilo je vraćanje državnosti na II zasijedanju AVNOJ-a i ulazak u novu socijalističku Jugoslaviju kao ravnopravni član.

plameneglIz rata KPJ u CG nije izašla neokaljanih ruku, najviše zbog "lijevih greški". Nakon rata uslijedio je ubrzani razvoj zemlje, kakav nije zabilježen u dotadašnjoj istoriji Crne Gore. Obnavljani su gradovi, a izgrađene su nove saobraćajnice, bolnice, škole, fabrike, naselja. Obrazovanje je postalo dostupno svakome, čime je nepismenost iskorijenjena.

Osnovana je i KP Crne Gore (1948). Ipak, mrlju na ovaj period predstavlja Goli Otok, gdje je tamnovao i veliki broj Crnogoraca, a posljedice se osjećaju i dan danas. Od sredine 50-tih nastupio je period mira i stabilnosti u zemlji, koji je narušen 1979. kada je Crnogorsko primorje pogodio snažan zemljotres. Tokom 80-tih partijsko rukovodstvo KP Crne Gore se nije najbolje snašlo u novonastaloj političkoj situaciji, tako da je pred kraj decenije, pod pritiskom naroda moralo da napusti svoje pozicije i ustupi mjesto mlađoj generaciji.

ANALITIKA: Postoji li ljevičarska ideja danas, koji bi bili primjeri njene manifestacije u današnjem savremenom društvu?

RAŽNATOVIĆ: Ljevica se u svijetu nije oporavila nakon ’89. godine. Socijalistički sistemi su nakon toga viđeni kao ugnjetavački, regresivni… Međutim ne treba smetnuti s uma da danas veliki procenat svjetske populacije živi u komunističkim državama, čemu naravno doprinosi NR Kina.

Uzmemo li širi spektar socijalističke i uopšte ljevičarske definicije onda se i Indija prema svom Ustavu naziva "…suverenom, socijalističkom, sekulatnom, demokratskom republikom…" Pored toga mnogi pokretni na Zapadu se pozivaju na socijalističke/komunističke ideje u borbi protiv rastuće desnice i populizma.

U današnjem društvu u Crnoj Gori kada govorimo o ljevičarskim idejama to se prvenstveno misli na lijevi centar, odnosno socijaldemokratiju. Uprkost tome, iskonske ljevičarske ideje, na prvom mjestu borba za radnička prava, zauzimaju perifernu oblast djelovanja ovih struja. Pored toga, one su najčešće i pro-EU nastrojene, odnosto naklonjene savezu koji izjednačava socijalističke režime sa fašističkim.

Naravno, socijalistički sistem je bio daleko od demokratskog ali se ne može porediti sa totalitarnim režimima prve polovine XX vijeka. Van organizovanih struktura socijalističke ideje se najčešće srijeću u radovima intelektualaca kao i objavama na društvenim mrežama, ali bez ikakvog uticaja na svakodnevnicu.

ANALITIKA: Jedan ste od organizatora izložbe pod nazivom „Plamene zore – 100 godina Komunističke partije Jugoslavije“, koju organizuje Narodni muzej Crne Gore, kako u tom smislu vidite  socijalističko nasljeđe danas?

RAŽNATOVIĆ: Prateći situaciju u regionu, izgleda da Crna Gora jedina nema problem sa svojim socijalističkim nasljeđem. Istorijski revizionizam je sveprisutan u zemljama u regionu. Tako jedni forsiraju tezu o dva antifašistička pokreta, dok drugi žele da što više relativizuju i ublaže zločine koje su počinile kvinskiške snage iz redova njihovog naroda. Istorijski revizionizam nije prisutan u Crnoj Gori, tako da je jednini nosilac antifašističke borbe partizanski pokret.

Spomenici iz NOB-a nijesu uništavani kao što je bio slučaj u regionu, a svjedoci smo da se prošle godine godine podigao spomenik Ljubu Čupiću u Nikšiću i vratio spomenik Josipu Brozu Titu u Podgorici. Takođe je FK Mladost promijenio ime u OFK Titograd, ime koje je nosio u periodu od 1960 do 1992. Tim potezima učvršćuje se socijalističko nasljeđe.

vukan2ANALITIKA: Recite nam nešto više o tematizaciji izložbe danas, konceptu, suštini, značaju?

RAŽNATOVIĆ: Kustosi izložbe smo dr Anastazija Miranović, Ljiljana Karadžić, Filip Kuzman i ja. Izložba je zamišljena iz dva dijela i biće organizovana na dva sprata u Crnogorskoj galeriji umjetnosti "Miodrag Dado Đurić".

Prvi dio je posvećen istorijskom razvoju KPJ i njenom djelovanju u Jugoslaviji i Crnoj Gori. Prije svega smo željeli da afirmišemo fond Narodnog muzeja Crne Gore, odnosno bivšeg Muzeja NOB-a, uspjeli smo da sakupimo veliku količinu izložbenog materijala potrebnog za ovaj segment. Partneri u ovom projektu su nam: Muzej Jugoslavije, Crnogorska kinoteka, Centralna narodna biblioteka "Đurđe Crnojević", JU Muzeji i galerije Podgorice i građani koji su rado pozajmili svoje dokumentarne fotografije, uspomene i premete iz ratnog i socijalističkog perioda. 

Poseban dio je posvećen crnogorskim komunistima, budući da su oni predstavljali srž ovog pokreta, NOB-u kao i obnovi zemlje nakon rata ali i Danu mladosti štafetama, koje su bile svojevrstan simbol jedinstva u Jugoslaviji. Drugi dio izložbe je posvećen umjetnosti i tome kako je KPJ uticala na njen razvoj. Akcenat će biti stavljen na slikarstvo (prije svega socrealizam), muziku i film. Većina umjetničkih djela je iz fonda NMCG-a, dok su filmovi dobijeni iz fonda Crnogorske kinoteke i Centralne biblioteke.

Kao što je profesor Markovina u tekstu za našu knjigu koja prati izložbu naznačio “Stoga je velika stvar da se Narodni muzej Crne Gore odlučio na tematizaciju ovog važnog pitanja, kao praktično jedina velika javna institucija država nastalih raspadom Jugoslavije”.

Kako je za mlađe generacije komunizam samo jedan od ikoničkih označitelja u popularnoj kulturi (poput revolucionarnih heroja i zvijezde petokrake) potrebno im je osim stereotipnog uvida u istorijske činjenice ponuditi nova, prijemčivija čitanja tog nasljeđa i probuditi u njima duh solidarnosti i potrebe za djelovanje na dobrobit društva.

 

Komentari: 23

Jakov Pajov Beograd

25. 11. 2019 - 07:08

Crna Gora treba da napravi diskontinuitet sa ideologijom komunizma koja joj ništa dobro nije donijela ,koliko ni četnička Ne izjednačavam ta dva pokreta;ne daj bože,ali komunisti su ostavili mnogo lošeg iza sebe ,pa i danas njihovi naslednici su glavna kočnica izgradnje modernog društva i države gdje treba da vratimo onaj stari duh po čemu je crnogorski narod ostao slavan i doprinio u nečemu čovječanstvu.Antifašistički pokret treba slavit ali to ne miješati sa pogubnim ideologijama.
xy

25. 11. 2019 - 10:44

Da si bolje upoznat sa temom znao bi da je Crna Gora preko Narodnog zbora i Zbora glavara, socijalistička samouptavna zajednica već čitav jedan milenijum. Pored kvaliteta koji nesporno ima DPS, istorijska podloga je jedan od glavnih razloga što bivše crnogorske konuniste, danas socijaliste, niko ne može da skine sa vlasti, niti je na vidiku neki kandidat. Pored toga, baš zbog tog svog milenijuma, ali i zbog poslednjih 100 godina o kojima piše Ražnatović, Crnogorci su danas jedina iskreno antifašistička nacija j Evropi (još da nije DF-a). Kad budeš imao vremena svrati malo na Čepurke pa prebroj petokrake i oseti malo odnos petokraka i krstača na grobovima, pa onda pričaj o potrebi da se Crna Gora odrekne svoje istorije i napravi diskontinuitet sa sobom samom.
Ne z........

25. 11. 2019 - 13:01

Ajde ne pričaj svašta. Kakav jednomilenijumski zbor glavara i kakav iskreni antifažizam? Te paralele su samo u tvojoj glavi. Postoji samo duboko licemjerstvo, lični interesi i strah od vlasti koja god da je. To su jedine konstante od prvih pohoda na Dubrovnik i Konavle 1806. do danas. !# julski ustanak su mahom izvele patriote, a ne komunisti, koje je partija poslala na Pljevlja da izginu, a zašto je tako postupano zna se iz literature. Ista ta partija je mahom bila bjelaška nakon rata, a prema četnicima je imala blagonakloniji odnos nego prema zelenašima, koje je trijebila, kao što je "demokratski" napravla masakr Albanaca u Baru. Ko bi s tim da se identifikuje od njih nije bolji.
xy

25. 11. 2019 - 17:17

Odnos snaga koji se polako formira na "Analitici" pokazuje da su četnici u totalnoj ofanzivi. Ovo što sam ja napisao je 100% afirmativno za Crnu Goru i, pre svega, tačno. Naravno, nije iz moje glave nego je to prihvaćen stav koji je na bazi sopstvenih istraživanja i istraživanja crnogorske istoriografije doneo akademik Radovan Radonjić. U Evropi i svetu, kroz mijenijume postojanja, postojale su republike kojima je vladala aristokratija. I takve kakve su bile, naprednije su od monarhija i carstava, posebno Rimska. Tokom svih tih milenijuma postojala je samo jedna koja je imala Narodnu skupštinu, Narodni zbor, i kao izvršno telo, vladu, zbor glavara. Oni su postavljali i vladike i kraljeve i to je najdemokratskije što je Evropa imala. Ako se tome doda prstup svojini koji je definisao Valtazar Bogišić a prepisala čitava Evropa, Crna Gora nema premca u čitavoj istoriji sveta. A činjenica da ima mnogo ljudi koji ovo ne shvataju, ne menja stvar.
Tako je

25. 11. 2019 - 13:15

Jakove, u pravu si. A i sasvim je normalno kada nam istoriju interpretiraju "pioniri maleni" i modne dizajnerke.
Saša

25. 11. 2019 - 09:50

Ako u CG nije na sceni istorijski revizionizam zašto DPS ne vrati izvorno ime partije čiji je nosilac kontinuiteta SK CG? Zašto je DPS pobjegao od SKCG? Pustite te priče,živimo u zemlji gdje je na sceni divlji kapitalizam,gdje je vladajuća partija u koaliciji sa krupnim kapitalom a vladavina prava i zakona postoji samo na papiru i za siromašne slojeve društva. A to šta se zbivalo tokom II sv. rata kod nas nikoga i ne zanima sem kada se vlast seti za potrebe dnevne politike.
Azzuro

25. 11. 2019 - 10:00

Crna Gora se davi u kvazideološkoj papazjaniji. Jasno je da je njen mainstream navikao na komp-parolu: uzimaj ili preciznije rečeno grabi prema potrebama, a daji koliko možeš, što manje ili nimalo. Apetiti nezajažljivi, a potrebe megalomanske - tipično skorojevićki, gonjeni strahom od nemaštine koji je posljednjih decenija dobio razmjere prave manije. Nažalost, u CG neme kritičke svijesti, niti daška intelektualnog djelovanja da bi se objektivno ukazalo na društvene anomalije koje razaraju ovdašnje društvo. Zato se crnogorska stvarnost pretvorila u grotesku, sa nekoliko idoloških koreografija kojima je jedina uloga da skrenu pažnju zavedenog puka sa suštine stvari. Da nije tako ne bi se istovremeno učlanjenje u EU promovisalo kao strateški cilj CG, a na unutrašnjem planu veličala propala komunistička ideologija koju je ta ista EU osudila i smjestila u istorijske depoe poraženih totalitarističkih sistema.
To je to

25. 11. 2019 - 13:07

Veoma kratka, ali i veoma sadržajna analiza. Nikad u Crnoj Gori ništa nije počivalo na ideologiji, koliko na ličnom interesu kojem su političke oblande služile isključivo kao paravan. Zato su mnogi mogli da se "transformišu" do mile volje i budu "stokapići" kad god zatreba. Niđe više licemjerstva i obmane kao ovđe.
za Azzuro

25. 11. 2019 - 14:20

Komunistička ideologija, koja je višenacionalna, protivteg je srpskom, četničkom, karađorđevićkom pokretu koji danas u Srbiji (prije svega) uzima maha sve više i više.
doktor

25. 11. 2019 - 13:37

Komunisticka partija je bila najznacajniji nosilac antifasisticke borbe, ali treba rehabilitovati i ostale borce. Hrvatska vojska je hrabro borila protiv srpskog fasizma i nikada nije priznata iako nikada nije ratovala protiv partizanskog pokreta. Mile Budak i Mosa Pijade su potpisali sporazum o saradnji dva pokreta pritiv srpskih fasista i nacista.
Psihijatar

25. 11. 2019 - 14:33

Ako misliš na hrvatske domobrane, onda bolje nemoj dalje, molim te. A ne bi valjalo da nastaviš na sa Antinim sljedbenicima. od toga me bole U-ši. Poznati su njihovi "antifašistički" dometi. Nije kriterijum to što su se Moša i Mile dogovarali jer je KP pravila sporazume i sa četnicima, kad joj je odgovaralo.
Dalmatinci Hrvati

25. 11. 2019 - 20:12

Ukupno je stradalo oko 7,500 partizana, više od trećine koji su ušli u borbe. Gotovo polovinu poginulih partizana na Sutjesci čine Dalmatinci. Među palim borcima je bilo 597 partizanki, što je "nezabilježeni primjer gubitaka žena-boraca u istoriji ratovanja". I pored gladi, teških gubitaka, ekstremnih fizičkih napora i neprekidnih borbi snage NOVJ zadržale su visok moral i borbenost, što im je priznao i neprijatelj. Njemački glavnokomandujući general Rudolf Lüters je u svom izvješću opisao "komunističke pobunjenike" kao "dobro organizirane, vješto vođene i s borbenim moralom koji izaziva čuđenje".
Fizičar iz Botuna

25. 11. 2019 - 14:59

Ako pod hrvatskom vojskom podrazumijevaš ustaše, onda su u pitanju najmračnije masovne ubice u istoriji.Klali djecu, vadili im oči i uši slali poglavniku Paveliću.
Istoričar

25. 11. 2019 - 16:08

koja hrvatska vojska? Koja borba? Radili zvjerstva nad srpskim življem, koja su čak i Njemci zaustavljali. Zločini koje su ustaše radile nijesu zabilježene d o sada u istoriji razvoja ljutske civilizacije. Jesu saradjivali sa partizanima ali dokaza o kontinuitetu te saradnje nema. Ipak zahvaljujući četnicima Srbi su ostali i opstali preko Drine i bili strah i trepet i za ustaše i za partizane.
Pokolj ranjenika na Sutjesci

25. 11. 2019 - 20:09

14. juna 1943, njemačke jedinice pobile su oko hiljadu i dvjesta partizanskih ranjenika: otkrivali su njihove grupe psima, pratili tragove, češljali vrtače, šume, pećine. Većinu nepokretnih ranjenika (njih oko 700) partizani su sakrili u Pivskoj Planini, sa bolničarkama. Međutim, Nemci su ih, pretraživši teren sa psima tragačima, likvidirali gotovo do poslednjeg, zajedno sa bolničarkama. Četnici su takođe pretraživali teren i klali partizanske ranjenike sa Sutjeske, pa su juna 1943. godine u selima Jelaču i Vrbnici zaklali dr Simu Miloševića i hrvatskog pesnika Ivana Gorana Kovačića.
"Oslobodioci"

25. 11. 2019 - 15:53

kamo sreće da nijedan partizan nikad nije uhvatio pušku u ruku. Izazvali su gradjanski rat, mnoge nesreće i pasja groblja, uz to se borili protiv onih koji su štitili narod i ostali vjerni datoj zakletvi Kralju i svojoj zemlji. da nije bilo četničkog pokreta nesreća koju su izazvali partizani i komunisti bila bi mnogo veća
Dražen

25. 11. 2019 - 15:59

Najveći broj uglednih i školovanih ljudi ili je bio ili je podržavao četnički pokret Mihailovića. Politikansto je izjednačavati ta dva pokreta, jer su četnici štitili svoj narod, izmedju ostalih i od partzana. Pa narod je podigao drugi ustanak i istjerao partizane uz pomoć četnika proljeća 1942.godine, zbog njihovih zločina, koji su bili takvi da im se okupator suprostavljao. Jedino se još u Crnoj Gori pokušava sakriti istina, ali to je uzaludan i kratkotrajan posao.
J. Kapičić o četnicima

25. 11. 2019 - 18:20

O njima se nema što reći. Kukavice i zločinci, to su oni bili. Klali su svugdje. U ime Draže Mihailovića po Hrvatskoj i Bosni su sijali strah i smrt. Draža Mihailović je koljač, a srpska mu vlada sada omogućava rehabilitaciju i podržava povratak četničke ideologije koja je nožem i krvlju rješavala neslaganja. Srpski narod u većini očekuje njegovu rehabilitaciju. To je tako jer su Beograd i Šumadija, kao beogradski pašaluk, u Drugom svjetskom ratu za antifašističku borbu dali samo jednu brigadu, 2. proletersku, i tri bataljona u sklopu 1. proleterske brigade koja je bila mješovita. Crna Gora je u isto vrijeme dala čak osam brigada. To govori kako antifašizam u užoj Srbiji nije dovoljno i duboko zaživio i očito se nije ukorijenio kao četništvo koje je bilo dominantnije. Zbog svoje monarhističke prošlosti, Srbi se jednostavno nisu identificirali s partizanskim pokretom. Sada je to očito i još pojačano kroz službenu srpsku politiku rehabilitacije Draže Mihailovića.
J. Kapičić o četnicima II

25. 11. 2019 - 18:23

Treba biti iskren i reći da predsjednik Tadić, kao Slobodan Milošević u umivenijoj verziji, kroz srpski nacionalizam prihvaća i četničku ideologiju. Tadić bi i Kosovo, i Europsku uniju, i dobrosusjedske odnose unatoč rehabilitaciji četništva. E, Tadiću, to sve ne može zajedno, jer jedno isključuje drugo, kaže Kapičić koji kategorički tvrdi, kako nema nikakve sumnje u suradnju Mihailovića te talijanskih i njemačkih okupatora. Zbog svega toga Crna Gora se ima razloga zabrinuti jer Srbija kliže ka četništvu i fašizmu.
Domino

25. 11. 2019 - 20:03

Cuh negdje da je najbolja demokratija ona koja ima najmanje krvi na svojim rukama. I jedna i druga strana su okrvavljene do lakata, ako ne i vise. Vasi into inicijali ukazuju na tu tendenciju cak i vezu sA nanosenjem bola mnogim gradjanima pogotovo crnogorcima sA Cetinja. Bilo bi dobro zarad buducih generacija da se radi na opstem pomirenju, kako bi se izbjegao potencijalni scenario iz 2-gog Sv. Rata a i posle. Dosta smo izgubili glava i imali nepovratnih gubitaka u kriticnim istorijskim trenutcima. Obnavljajuci podjele i ociglednu netoleranciju prijeti nam istrebljenje.
bobu bob

25. 11. 2019 - 22:42

Današnja buržoaska vlast u Srbiji pokušava rehabilitirati Mihailovića kao najveću sramotu srpskog naroda. Postoji samo jedan antifašistički pokret u Drugom svjetskom ratu, partizanski, dok srpska vlast revizionizmom izjednačava partizane i četnike. Zašto su četnici, ako su bili antifašisti, potkraj rata pred antifašističkom koalicijom bježali zajedno s »ljotićevcima«, »nedićevcima«, »balistima«, ustašama i Nijemcima?
Sava Kovacevic

25. 11. 2019 - 19:39

Što je četnički unuci? Što ste se pomamili? Jel to Pavle Djurišić postao antifašista?
Мирослав Ђукић

02. 12. 2019 - 11:42

Ко о чему - баба о уштипцима. Тако је, хајде, причајмо опет о индијанцима и каубојцима, четницима и партизанима... Тако ће се заборавити на глад и вапијућу неправду...
Novi komentar