Seizmološki zavod objasnio seriju potresa

Sudar tektonskih ploča doveo do uzdizanja planinskih masiva, mogući novi jaki zemljotresi

Seizmološki zavod Crne Gore saopštio je da je sudar jadranske i euroazijske tektonske ploče doveo do uzdizanja planinskim masiva Dinarida i Helenskih planina, što je u krajnjem dovelo do serije više od nekoliko stotina zemljotresa na području Zapadnog Balkana i Grčke. U seriji zemljotresa koji su pogodili Albaniju, krajem novembra, poginule su 52 osobe.
Objavljeno: 09. 12. 2019 - 00:25 Promjenite veličinu teksta: A A A

U Izvještaju Seizmološkog zavoda objavljenom u petak, a čije djelove prenosi Portal Analitika, navodi se da je tokom prethodne nedjelje region južnog Balkana potresla značajna serija zemljotresa.

"Jaki zemljotresi u okolini Drača i u Medovskom zalivu (Albanija), na području između Nevesinja i  Stoca (Bosna i Hercegovina), a potom na Kritu (Grčka). U aktiviranim žarištima u Albaniji i Bosni  i  Hercegovini, seizmička  aktivnost nastavila se serijom naknadnih udara", navodi se u Izvještaju.

screenshot-20191208-085758-drivePojedini zemljotresi, kako se poručuje, koji su se desili u širem regionu, takođe se mogu povezati sa oslobađanjem ovako značajne seizmičke energije. 

"Locirani su zemljotresi od pograničnog dijela Crne Gore ka Albaniji (Podhum), preko albanskih  gradova Skadra i Puke do Vlore, precizira se u dokumentu. 

GENEZA ZEMLJOTRESA U ŠIREM REGIONU

U stručnoj Studiji su detaljno objašnjeni razlozi dešavanja zemljotresa u regionu, a sve je to povezano sa sudarom dvije tektonske ploče.

"Geološke strukture Zapadnog Balkana su  pod jakim  uticajem kolizije Jadranske mikroploče i  jugozapadne granice tektonske ploče Euroazije. Duž obale Jadranskog i istočne obale Jonskog mora,  sudar ovih tektonskih jedinica - uz poniranje prve i uzdizanje Euroazijske ploče, doveo je do uzdizanja Dinarsko‐Albanskih i Helenskih planinskih masiva", objašnjava se u dokumentu. 

Dinaridi predstavljaju naborani i podignuti lanac deformisanih sedimenata koji se pruža pravcem sjeverozapad ‐ jugoistok, iz pravca Južnih Alpa do Albanida na jugoistoku. 

Tektonski su predstavljeni sa dvije distiktne jedinice spoljašnjih i unutrašnjih Dinarida.

UZDIZANJE PLANINSKIH MASIVA

"Nedavne studije ukazuju da je najaktivniji dio jedinice spoljašnjih Dinarida njihov jugoistočni dio – koji obuhvata priobalne djelove Crne Gore i Albanije sa prosječnim godišnjim navlačenjem od oko  dva milimetra godišnje (2mm/god)", precizira se u dokumentu.

S druge strane, unutrašnji Dinaridi centralne i sjeverne Bosne i Hercegovine, kao i sjeverne Hrvatske čine tzv. zonu Bosanskog fliša, koja je izgrađena od nimalo  ‐ do slabo metamorfnih jedinica nastalih  od krajnjih granica Jadranske ploče u periodukasno‐Jurskog ofiolitskog uzdizanja. 

Dinaridi prelaze u masiv Albanida preko transverznog rasjeda Skadar‐ Peć. Albanidi su izgrađeni od  različitih  stijenskih formacija čija starost izrazito varira. 

"Konvergencija  geoloških  struktura u Albaniji orjentisana je prema jugu i jugozapadu, od  unutrašnjeg dijela prema spoljašnjem sa izraženim pomjeranjem masiva prema jugozapadu. Spoljašnji, priobalni dio Albanida još uvijek je pod uticajem ovih pritisaka. Zato se prisutni rasjedi linearno pružaju pravcem jugoistok - sjverozapad, čiju tektonsku aktivnost potvrđuju jaki zemljotresi koji su se događali prethodnih vjekova", poručuje se u Izvještaju.

 GLAVNI UDAR DRAČKOG ZEMLJOTRESA 

Razorni zemljotres pogodio je albanski grad  Drač, 26. novembra, u 3 časa i 54 minuta. Jačina ovog zemljotresa u hipocentru iznosila je 6,1  jedinicu Rihterove skale, što odgovara epicentralnom  intenzitetu od  VII‐VIII  stepeni Merkalijeve  skale  (MCS). 

20191208-090026Žarište  ovog  zemljotresa  locirano  je  na  dubini  od  24  km.  Numerički  model  promjene  intenziteta  sa  rastojanjem  u  ovom  regionu,  magnitude  zemljotresa  i  dubine hipocentra, predvidio je daje potencijalno veće materijalne štete u epicentralnom području.

U zemljotresu je poginulo 52 osobe, nekoliko stotina je povrijeđeno dok je materijalna šteta ogromna i mjeri se stotinama miliona eura.

NAKNADNI UDARI U MEDOVSKOM ZALIVU  

Tokom prošle nedjelje nastavila se seizmička aktivnost u području Drača, koja je postepeno prenijela u Jadransko more i Medovski zaliv.

screenshot-20191208-090115-drive

U tom području zabilježeno je stotine zemljotresa jačine između 2 i 3 jedinice Rihterove skale. U tim zemljotresima nije bil materijalne štete.

ZEMLJOTRES NA PODRUČJU NEVESINJA 

Istog dana kada je Drač pogodio razorni zemljotres, na području Nevesinja u BiH, u 10 časova i 19 minuta registrovan je  snažan zemljotres.

Jačina ovog zemljotresa u hipocentru iznosila je 5,4 jedinice Rihterove skale, što odgovara epicentralnom intenzitetu od  VII‐VIII stepeni Merkalijeve skale (MCS).

screenshot-20191208-090142-driveŽarište ovog zemljotresa locirano je na dubini od 12  km.  Na osnovu numeričkog modela promjene intenziteta sa rastojanjem u ovom regionu,  magnitude zemljotresa i dubine hipocentra, ovaj zemljotres je mogao izazvati materijalne  štete u epicentralnom području, što se i desilo.

Ovaj zemljotres pratila je serija naknadnih udara manje jačine.

"Prema  empirijskim relacijama, očekivana maksimalna magnituda najvećeg naknadnog udara mogla  bi  biti  oko  4,5 jedinica Rihterove skale. Vjerovatno da se takav zemljotres može desiti u ovom regionu  tokom sledećih sedmica", poručuju autori Izvještaja-studije. 

NACIONALNI PLAN ZAŠTITE OD ZEMLJOTRESA

U zvaničnom Nacionalnom planu zaštite od zemljotresa dat je scenario da Primorje pogađa zemljotres jačine 6,5 Rihtera.

scenario3

Ovaj primjer scenarija prikazuje pretpostavljeni katastrofalni scenario zemljotresa sličnog potresu iz 1979. godine. Autori procjenjuju, na bazi ranijih dokumenata, da bi u slučaju ovog zemljotresa bila potrebna velika pomoć sa strane, jer bi šteta premašila sposobnosti naše države da samostalno organizuje neposredni odgovor. Zemljotres, registrovan 8. septembra 1991. godine sa magnitudom 4,5 Rihtera sa epicentrom lociranim između Petrovca i Budve, poslužio je da se simuliraju efekti zemljotresa magnitude 6,5 Rihtera, koji bi pogodio ovo područje.

Epicentralni intenzitet ovog područja bio bi IX stepeni Merkalijeve skale a posljedice zemljotresa u gradovima  Budvi i Petrovacu, kao i dijelu područja opštine Cetinje bile bi efekti intenziteta potresa VIII stepeni. Obim žrtava, efekata na izgrađenu i prirodnu sredinu teško bi bilo definisati na osnovu raspoloživih podataka.

"Primjer šteta izazvanih u zemljotresu 1979. godine nažalost plastičan su primjer efekata katastrofalnog dejstva zemljotresa", zaključuje se u Nacionalnom planu.

Komentari: 7

trube

09. 12. 2019 - 07:12

Oni našli da simuliraju... Pogađaju li što na kladionici ovi vrli experti?
Goga

09. 12. 2019 - 08:10

NIKO NA SVIJETU JOS NIJE PREDVIDIO ZEMLJOTRES U KRACEM VREMENSKOM INTERVALU, U DUŽEM MOŽE SVAKO POGODITI DA CE BITI NEKI ZEMLJOTRES. OVI NAŠI SU KRALJEVI , KAŽU BIĆE JAKIH ZEMLJOTRESA, ,A ŠTA TO ZAPRAVO ZNAČI- NIŠTA KADA CE BITI ,TO JE PITANJE I TRAŽI ODGOVOR, OVAKO SAMO PLASITE NAROD
Sprdnja

09. 12. 2019 - 11:26

Neka simuliraju u svoju kuću, neka pušte Budvu i Petrovac
Matrix

09. 12. 2019 - 11:56

Nazalost to je realnost zivota na nasim prostorima. Nadam se da je Albanska strana odustala od projekta nuklearne elektrane na Skadarskom jezeru. Ovi zemljotresi samo upozoravaju na moguce katastrofalne posledice jednog takvog projekta. Mislim da bi nasi strucnjaci kao i vlada/politicari trebali odigrati glavnu ulogu da se jedan takav visokorizican projekat stavi “ad acta”.
astrologic

09. 12. 2019 - 15:07

Astrolozi su najavili potrese zbog konjukcije Saturna i Plutona. Čitajte malo i o tome.
Radoslav

09. 12. 2019 - 20:26

Kako vas nije sramota ovakvih naslova. Te planine se uzdigle prije vise stotina miliona godina.
boki

09. 12. 2019 - 23:03

[email protected] tacno tako,ne znam ko ovo pomamljuje narod-za vrijeme Tita bili bi narodni neprijatelji ,koji ne zele dobro svojoj zemlji--i sta vam to znaci /bice jakih zemljotresa??Evo i ja kazem da hoce,pa sta,, ali kada -prekinite da lupate i pasite narod, brzo ce booking za sezonu,a poslijedice vaseg gluvarenja ili nadanja mogu biti katstrofalne!!!
Novi komentar