U tom intervalu na skoro na svim graničnim prelazima zabilježeni su rekordni prometi prelaska putnika što se odrazilo i na period čekanja i povremene zastoje do kojih, kako navode iz Uprave policije, dolazi zbog više faktora – špic sezone, saobraćajna infrastraktura koja vodi ka prelazima, kao i kapacitet samih prelaza na punktovima sa druge strane granice.
Iz Uprave navode da se, na osnovu dosadašnje prakse, pokazalo da su najduža zadržavanja na graničnim prelazima u večernjim i jutarnjim časovima, dok su manje gužve u poslijepodnevnim časovima. Takođe, najmanji promet putnika i vozila je poslije ponoći, odnosno od 1.00 do 4.00 ujutru, kada su čekanja minimalna.
- Na stvaranje kolona na ulazu u Crnu Goru utiče pojačana frekvencija saobraćaja, tzv. avgustovski špic kada turisti koriste godišnje odmore, kao i pojačana frekvencija putnika iz zemalja Zapadne Evrope prema Albaniji, Sjevernoj Makedoniji, Grčkoj, kao način i procedure rada graničnih kontrola policijskih službenika na graničnim prelazima susjednih država. Takođe, na duža zadržavanja posebno teretnih motornih vozila utiče rad i organizacija rada drugih graničnih službi na našim graničnim prelazima – rečeno je Pobjedi iz Uprave policije.
Prema podacima Uprave policije, najopterećeniji su bili granični prelazi prema Republici Srbiji (Dobrakovo, Ranče i Dračenovac, prema Republici Albaniji (Božaj i Sukobin) i Bosni i Hercegovini (Sitnica, Šćepan Polje, Vraćenovići ), kao i Debeli Brijeg (prema Republici Hrvatskoj).
- Dnevni prosjek prelaza putnika kretao se različito od prelaza do prelaza. Na zajedničkom GP Sukobin – Murićani bio je do 30.000 putnika, na GP Debeli Brijeg oko 35.000 putnika, na graničnim prelazima Božaj i Šćepan Polje oko 11.000 putnika. Na GP Dobrakovo je 6. avgusta evidentiran prelazak više od 29.000 putnika – saopšteno je Pobjedi iz Uprave policije.
Ističe se da su na GP Dobrakovo granične provjere po jednom vozilu trajale od 30 sekundi do dva minuta u zavisnosti od broja putnika, tako da se u petak, 5. avgusta, u kolonama čekalo do 30 minuta.
- Na GP Debeli Brijeg zadržavanje je trajalo najduže do 35 minuta, dok je na zajedničkom GP Sukobin – Murićani na crnogorsko – albanskoj granici zadržavanje najduže bilo do 20 minuta. Velika frekvencija putnika registrovana je i na GP Ranče, gdje je najduže zadržavanje na vršenje graničnih provjera bilo do 30 minuta – naveli su iz policije.
Usklađivanje mjera
Na pitanje u kojoj mjeri kapaciteti graničnih punktova naših susjeda utiču na stvaranje gužvi i kolona, i da li i u tome treba tražiti objektivne razloge koji utiču na „uska grla“ iz Uprave policije ističu da sa susjednim graničnim policijama nastoje da usklade mjere koje se odnose na propuštanje pojedinih radnji radi ubrzanog prometa putnika i roba.
- Koordinacijom aktivnosti službenika granične policije ulažu se veliki napori kako bi se ubrzala i pojednostavila granična procedura i kako bi se svim putnicima obezbijedilo brže prelaženje državne granice – kažu iz UP.
Napominju da povremeno može doći do stvaranja zastoja na graničnim prelazima jer je osnovni zadatak granične policije da istovremeno vodi računa i o bezbjednosti državne granice i naših i stranih građana.
Ističe se da zastoje nastoje da svedu na minimum u skladu sa planom mjera i aktivnosti za pojednostavljenje graničnih procedura za vrijeme turističke sezone.
- Kada je riječ o susjednim graničnim prelazima, kao primijer navodimo GP Gostun sa Republikom Srbija gdje su zadržavanja duža (radovi koji se izvode neposredno prije ovog graničnog prelaza na teritoriji Republike Srbije, naizmjenično regulisanje saobraćaja, propuštanje na semaforima gdje se izvode radovi). Prilikom stvaranja velike gužve službenici na GP Gostun vrše minimalnu graničnu provjeru pa tako imamo priliv velikog broja motornih vozila i lica što utiče da se stvaraju kilometarske kolone na našem graničnom prelazu – kažu iz Uprave policije.
Dodaju da su najveći zastoji tokom vikenda bili na GP Sitnica, na izlazu, iz razloga što je bila usporenija kontrola na GP Zupci, na ulazu u Bosnu i Hercegovinu zbog čega je dolazilo do formiranja kolone vozila u ukupnoj međugraničnoj zoni do Sitnice, pa je fizički bilo nemoguće sa naše strane propustiti vozila i vršiti efikasniju kontrolu. Na ovom graničnom prelazu, zadržavanja na ulazu u Crnu Goru nijesu bila duža od 30 minuta.
Putevi su limit
Iz Uprave policije navode da je jedan od glavnih faktora koji dovodi do stvaranja većih kolona u putničkom saobraćaju na drumskim graničnim prelazima malo područje pojedinih graničnih prelaza i nedovoljno velika infrastruktura saobraćajnica koje vode do/od graničnih prelaza.
- Do svih graničnih prelaza vodi samo jedna saobraćajna traka i zbog toga dolazi do otežanog protoka vozila i nemogućnosti vršenja graničnih provjera u ubrzanoj proceduri, pa i na mjestima gdje postoji više ulazno – izlaznih saobraćajnih traka na samom graničnom prelazu – ističu iz UP.
Podsjećaju da je, u cilju smanjenja gužvi na ostalim graničnim prelazima, donešena odluka da prelaz za pogranični saobraćaj Krstac, na putnom pravcu Nikšić – Gacko, bude prekategorizovan u prelaz za međunarodni putnički saobraćaj od 1. juna do 30. septembra 2022. godine.
- U drugom kvartalu ove godine donijet je plana mjera i aktivnosti za pojednostavljenje graničnih procedura za vrijeme ljetnje turističke sezone. Cilj
plana je da obezbijedi koordinaciju i sinhronizaciju aktivnosti graničnih službi i saradnju sa graničnim službama susjednih država radi usklađivanja prometa putnika i robe, posebno na najfrekventnijim graničnim prelazima, što doprinosi ubrzanju graničnih procedura za vrijeme ljetnje turističke sezone, uz prioritet bezbjednosti državne granice i građana – ističu iz UP.
Navode da su prije početka turističke sezone stavljene u funkciju sve kontrolne kabine na saobraćajnim trakama na graničnim prelazima, opremljene informatičkom opremom, shodno mogućnostima, povećan je broj policijskih službenika na graničnim prelazima, kako bi se obezbijedilo što kraće zadržavanje putnika i vozila.
- Kao primjer navode da su na zajedničkom GP Sukobin – Murićani, na putnom pravcu Ulcinj - Skadar, u funkciji dvije do tri ulazno/izlazne saobraćajne trake uz ubrzanu proceduru prelaska državne granice, kontrola putnika i vozila.
Na GP Debeli Brijeg u funkciji su četiri ulazne trake za putnička motorna vozila, dok je peta ulazna traka namijenjena za teretna motorna vozila i tri izlazne trake za putnička motorna vozila i četvrta izlazna za teretna motorna vozila – zaključuju iz policije.
Trećina putnika više nego prošle godine
Za protekla dva mjeseca na graničnim prelazima kontrolisano je za trećinu više putnika nego u istom periodu prošle godine, a istovremeno zabilježen je i povećan broj vozila koja su prešla državnu granicu, rečeno je Pobjedi u Upravi policije Crne Gore.
Prevedeno na brojke, tokom juna i jula ove godine na graničnim prelazima kontrolisano je ukupno 5.363.545 putnika što je za 33 odsto više u odnosu na isti period 2021. godine kada je registrovano 4.025.539 putnika. Od 1. juna do 31. jula zabilježeno je i 1.398.864 motornih vozila, što je u odnosu na isti period 2021. godine više za 17 odsto (1.193.783).
Trenutno su najfrekventniji granični prelazi - Sukobin gdje je registrovano oko 1.500.000 putnika, Dobrakovo preko 1.400.000 putnika, zatim Debeli Brijeg, Sitnica, Dračenovac, Božaj i dr.
Ukupno 30 graničnih prelaza, 20 drumskih
Na državnoj granici Crne Gore funkcioniše 30 graničnih prelaza, od čega 20 drumskih, šest pomorskih, dva vazdušna i dva željeznička granična prelaza, podsjećaju iz UP.
Podsjećaju da je krajem oktobra 2020. godine otvoren novoizgrađeni zajednički GP Vraćenovići – Deleuša na putnom pravcu Nikšić – Bileća. Njime su stvoreni uslovi za bolji i efikasniji rad granične policije, efikasnije obavljanje granične kontrole, brži transport roba, zajedničko korišćenje tehnike i dr.
Zajednički granični prelaz Zatrijebačka Cijevna – Grabon, na državnoj granici Crne Gore i Republike Albanije, koji je otvoren 3. avgusta 2021. godine, lakše i brže povezuje građane opština Gusinje i Plav sa centralnim dijelom Crne Gore.
- Zajednički GP Sukobin – Murićani u mjestu Murićani, na teritoriji Republike Albanije, otvoren je još 2009. godine, dugo je bio jedini te vrste u regionu. Zajednički rad sa graničnom policijom Republike Albanije doprinosi minimalnim čekanjima u kontroli putnika, dokumenata i vozila.