Abiznis

Škatarić: Izazovi upravljanja u zaštićenim područjima

Izvor

Tu prije svega mislim na nepotpun i neadekvatan zakonski okvir; slabo sprovođenje postojećih propisa; nedovoljno razvijen, i međunarodnoj praksi neprilagođen informacioni i monitoring sistem; tj.  informacije o biodiverzitetu su nesistematizovane i nalaze se u širokoj stručnoj i naučnoj literaturi, pa nedostaju potpuni (naučni) inventari mnogih taksonomskih grupa. Stanje biodiverziteta se nedovoljno prati i ne obezbjeđuje potreban nivo informacija. neadekvatno finansiranje zaštite životne sredine; i  nedovoljni (iako u ekspanziji) mehanizmi za uključivanje javnosti u proces donošenja odluka. Kada je upitanju uključivanje javnosti u procese donošenja odluka i poboljšanje dostupnostiinformacija vezenih za životnu sredinu u narednom periodu biće neophodna implementacija i poštovanje odredbi Arhuske konvencije

Pored ovih, poseban problem predstavlja i nizak stepen intergacije pitanja životne sredine u ostale sektore, gdje još uvijek dominiraju  sektorsko planiranje i nizak stepen koordinacije.

Iskustva novih zemalja članica EU govore da je oblast životne sredine jedno od najkomplesnijih i najzahtjevnijih poglavlja Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju EU. Proces Stabilizacije i pridruživanja će iziskivati  i ulaganje mnogo većih sredstava u zaštitu životne sredine nego što je to do sada bio slučaj.

Zaštita jezera i krivolov: Najznačajniji pritisci na NP Skadarsko jezero jeste direkno iskorišćavanje prirodnih resursa (riblji fond, eksploatacija pijeska i šljunka i sl), intezivan razvoj turizma i zagađenje (otpadne vode, čvrsti otpad i sl.)

Sa stanovišta održivog razvoja neophodno je da se postojeća zagađenja voda, uslijed niskog stepena tretmana otpadnih voda i industrije i neadekvatnog odlaganja otpada, efikasno kontrolišu i smanje. To je veliki izazov sa kojim će se morati suočiti cjelokupno crnogorsko društvo, kada je u pitanju zadovoljavanje evropskih standarda.

Održivo upravljanje i racionalno korišćenje mineralnih resursa (pijeska i šljunka) nameće potrebu stalne kontrole prostora i eksploatacije pijeska i šljunka, koje obavlja Služba zaštite NP Skadarsko jezero u okviru svojih redovnih patrolnih djelatnosti.

Sto se tiče održivog razvoja turizma u Planu u programu upravljanja NP Skadarsko jezero predviđeni su dugoročni programi nadgledanja posjetilaca i kontrole, kako bi se utvrdio kapacitet nosivosti na osjetljivim lokacijama i minimizirali negativni uticaji. S tim u vezi radi se i na stvaranju raznovrsnije turističke ponude, s ciljem produženje turističke sezone i obezbjeđivanja kvalitetnije ponude. Kao dobar primjer održivog razvoja turizma prije dvije godine u NP Skadarsko jezero osnovano je udruženje Zelenih brodara koji se bave organizovanim prevozom turista na jezeru.  Osnivanje Zelnih brodara nastalo je u saradnji NP Skadarsko jezero sa fakultetom za internacionalni hotelsko-turistički menadžment „Algoquin” iz Miločera i GiZ –om (njemačkim društvom za međunarodnu saradnju). Ovim  projektom je  obuhvaćena  edukacija preduzetnika i primjena ekoloških mjera, što bi bilo nagrađeno stimulativnim mjerama  kroz smanjenje naknada i taksi, koje su privrednici obavezni da uplaćuju Parku za korištenje njegovih resursa pri obavljanju komercijane djelatnosti. Ovaj program ima za cilj unaprijeđenje uslova pružanja usluga turistima, poboljšanje mjera zaštite životne sredine i podizanje svijesti o važnosti njenog očuvanja kod lokalnog stanovništva, kako bi na indirektan način ukazivali  turistima  na značaj očuvanja prirodnih i kulturnih vrijednosti Parka.

Korišćenje ribolovnih resursa: Korišćenje ribolovnih resursa u kopnenim vodama Crne Gore regulisano je Zakonom o slatkovodnom ribarstvu Crne Gore (Sl. list CG broj 11/2007). Ovim zakonom uređuju se načini korišćenja, zaštite, očuvanja, uzgoja i ulova riba u ribolovnim vodama Crne Gore.

Međutim, ono što je bitno naglasiti jeste da u postojećem Zakonu o slatkovodnom ribarstvu ne postoje podzakonski akti kojim bi se regulisalo organizaciono i kontinuirano praćenje vrsta i količine ulova.

Takođe, kao potreba nameće se i izrada ribarske osnove koje će sadržati:podatke o ribolovnoj vodi; osnovne hidrografske, fizičko hemijske i biološke karakteristike ribolovne vode; vrste, količinu i zdravstveno stanje ribljeg fonda; mjere za zaštitu i očuvanje ribljeg fonda i način sprovođenja tih mjera; maksimalnu dnevnu i godišnju količinu dozvoljenog ulova po vrstama riba, određenu na osnovu količine ribljeg fonda i godišnjeg prirasta riba; način zaštite autohtonih populacija i poribljavanja; program poribljavanja (vrijeme, količinu i vrstu riba); program određivanja kapaciteta ribolovnih voda za izgradnju objekata za akvakulturu; mjere za zaštitu posebnih staništa; mjere za zaštitu i korišćenje voda u skladu sa propisima o vodama; organizaciju ribočuvarske službe i ekonomsku osnovu korišćenja ribolovne vode.

S tim u vezi preko projekta Svjetske banke „ Integralno upravljanje ekosistemom Skadarskog jezera”  u toku je izrada „Strategije upravljanja Skadarskim jezerom i Nacionalnih planova upravljanja ribarstvom”. Opšti cilj ovog projekta može se ustanoviti kao usvajanje Nacionalnih planova za ribarstvo Skadarskog jezera (u Albaniji i Crnoj Gori), koji bi podržali integritet ekosistema jezera i ribljih resursa, kao i održivi razvoj ribarstva, kroz sprovođenje aktivnosti i preporuka, a koje će biti upodobljene mogućnostima za više namjenske koristi ribljih resursa, uz usklađenost s relevantnim nacionalnim i međunarodnim propisima i planovima.

Dakle, izmjenama i dopunama Zakona o slatkovodnom ribarstvu i njegovo usaglašavanje sa zokonima EU, kao i izradom ribarske osnove stećiće se neophodni zakonski uslovi za organizovanije i bolje upravljanje ribiljim reursima Skadarskog jezera, kada su u pitanju standardi evropske unije. (Autor je novi direktor NP Skadarsko jezero)

Portal Analitika