Sci/Tech

Mogla bi da smanji upotrebu litijuma u baterijama

Vještačka inteligencija pronašla novu supstancu

Potpuno nova supstanca, koja bi mogla da smanji upotrebu litijuma u baterijama, otkrivena je korišćenjem vještačke inteligencije i superkompjutera.

Uzorci novog, čvrstog elektrolita koji je otkrila Majkrosoftova vještačka inteligencija Foto: DAN DELONG FOR MICROSOFT
Uzorci novog, čvrstog elektrolita koji je otkrila Majkrosoftova vještačka inteligencija
BBCIzvor

Do otkrića su došli kompanija Majkrosoft i Pacifik nortvest nacionalna laboratorija (PNNL), koja radi pod okriljem američkog Ministarstva zdravlja.

Naučnici kažu da bi supstanca mogla da smanji upotrebu litijuma do čak 70 odsto.

Nova supstanca trenutno se koristi za napajanje sijalice.

Za manje od nedjelju dana, istraživači Majkrosofta su, uz pomoć vještačke inteligencije i superkompjutera, pronašli 18 obećavajućih kandidata među 32 miliona neorganskih supstanci.

Ovakvo istraživanje trajalo bi više od dvije decenije kada bi se koristile tradicionalne laboratorijske metode.

Osim toga, vještačka inteligencija i superkompjuter su razvili prototip radne baterije za manje od devet mjeseci.

Džejson Zander, izvršni potpredsjednik Majkrosofta, rekao je za BBC da je jedna od misija tehnološkog giganta da „sabije 250 godina naučnih otkrića u narednih 25“.

„Smatramo da će nam ovakva tehnologija pomoći da to i postignemo - to je nova vrsta nauke za budućnost", kaže Zander.

Problem korišćenja litijuma

Litijum se često naziva „bijelim zlatom" zbog njegove tržišne vrijednosti i srebrnaste boje.

To je jedna od ključnih komponenti punjivih, odnosno litijum-jonskih baterija koje napajaju sve, od električnih vozila do pametnih telefona.

Kako se potreba za metalom povećava, a potražnja za električnim vozilima raste, svijet bi se mogao suočiti sa nestašicom litijuma već 2025. godine, pokazuju podaci Međunarodne agencije za energiju.

Takođe se očekuje da će potražnja za litijum-jonskim baterijama porasti deset puta do 2030. godine, pa se u Americi stalno grade nova postrojenja za proizvodnju.

Iskopavanje litijuma raspiruje kontroverze, zato što može da ima značajan uticaj na životnu sredinu.

Zahtjeva velike količine vode i energije i rudarenje može značajno promijeni životnu sredinu, a stvara se i toksični otpad.

Doktorka Nurija Tapija-Ruiz, koja predvodi tim istraživača na Odjeljenju za hemiju Imperijal koledža u Londonu, kaže da su supstance koje doprinose manjoj potrošnji litijuma „sveti gral" u industriji litijum-jonskih baterija.

„Vještačka inteligencija i superkompjuteri biće od suštinske važnosti za razvoj baterija", ocjenjuje.

Ali, korišćenje ove tehnologije zahtijeva i „oprez", kaže doktor Edvard Brajtman, profesor hemijskog inženjerstva na Univerzitetu Stratklajd.

„Mogu da pokažu lažne rezultate, ili rezultate koji u početku djeluju obećavajuće, a zatim se ispostavi da je materijal već poznat ili da se ne može sintetizovati u laboratoriji", ističe.

Nedavno pronađena supstanca dobila je naziv N2116 i to je elektrolit u čvrstom stanju.

Čvrste litijumske baterije imale bi brže punjenje i više radnih sati.

Po čemu je ova vještačka inteligencija drugačija?

Vještačka inteligencija, koju je razvila kompanija Majkrosoft, trenirana je na podacima o hemijskim molekulima.

„Koristi naučne baze podataka, koje su veoma pouzdane", ističe Zander.

Nakon što je softver napravio uži izbor od 18 supstanci, stručnjaci za baterije u PNNL-u su odabrali jednu, koju su ispitali u laboratoriji.

Karl Miler iz PNNL-a kaže da su testirali hemijski sastav novog materijala i njegovu istrajnost, a da je vještačka inteligencija znatno skratila trajanje cijelog postupka.

„Napredna vještačka inteligencija će ubrzati ciklus inovacija", ocijenio je Miler.

Portal Analitika