Kultura

Bogdanović: Crnogorska tradicija čojstva osnov za razvoj filantropije

Danas je u Podgorici održan Okrugli sto „Zadužbine i fondacije u Crnoj Gori“ u organizaciji Crnogorske akademije nauka i umjetnosti i Univerziteta Donja Gorica. Cilj ovog skupa je naučni pogled na stanje filantropije sa istorijskog, pravnog, kulturološkog, sociološkog i ekonomskog aspekta, sa posebnim osvrtom na Crnu Goru i zemlje iz okruženja.
Bogdanović: Crnogorska tradicija čojstva osnov za razvoj filantropije
Portal AnalitikaIzvor

Govoreći na otvaranju Okruglog stola, ministar Bogdanović je naglasio da Crna Gora njeguje načela filantropije još od Statuta Bokeljske mornarice iz 1463. godine, kao i da je „i crnogorska tradicija čojstva, kao načelo zaštite drugoga od sebe, osnov za razvoj filantropije na našim prostorima“. Ministar Bogdanović je takođe skrenuo pažnju da su pokretači filantropskih aktivnosti nekada bili i vladari, plemstvo i crkva, pa otuda danas imamo raznovrsna arhitektonska umijeća kao kulturna dobra koja su podigli pojedinci, kao svoju zadužbinu, za dobrobit i unaprjeđenje društvenih prilika zajednice.

Osvrćući se na istoriju filantropije u našoj zemlji, ministar Bogdanović je izdvojio značaj očuvanih vakufa kao izraz dobročinstva bogatijih pripadnika islamske vjeroispovijesti, čiji je najpoznatiji primjer vakuf Husein-Paše Boljanića u Pljevljima. Na Okruglom stolu je naglašeno da su neki od najznačajnijih dobrotvora u našoj istoriji Kralj Nikola I Petrović, Andrija Zmajević, Spiridon Gopčević, Vasilije Vaso Ćuković, barski nadbiskup Nikola Dobrečić i mnogi drugi.

 

bogdanovic

 

Govoreći o normativnom uređenju načela filantropije, ministar Bogdanović je naglasio da je to načelo prepoznato u Opštem imovinskom zakoniku za Knjaževinu Crnu Goru, kasnije u zakonima s kraja Drugog svjetskog rata, a danas kroz Zakon o nevladinim organizacijama.

Ministar Bogdanović je zaključio da je „načelo filantropije i dio dva strateška dokumenta, koji se tiču civilnog sektora, kao što je i dodatno normirano zakonima o porezu na dobit pravnih i fizičkih lica. Tim se zakonima definišu poreska oslobađanja kada je u pitanju davanje za opšte dobro, čime je dodatno uređeno preko 20 oblasti od javnog interesa, i po prvi put se pored davanja u novcu, kao rashod priznaje i davanje u robi i uslugama. Na ovaj način afirmišemo nove modele filantropije i mogućnosti koje donosi novo vrijeme, a koje nam omogućava da dobra djela činimo i brže i efikasnije“.

Na otvaranju Okruglog stola govorio je i akademik Zoran Rašović, koji je naglasio da je događaj posvećen naučnom sagledavanju stanja zadužbinarstva i filantropije sa svih aspekata u Crnoj Gori i susjednim zemljama, s posebnim osvrtom na evropske prakse i iskustva u ovoj oblasti. Akademik Rašović je dodatno naveo da će na Okruglom stolu posebno biti promovisane etičke vrijednosti naroda zemalja okruženja, kao i humanitarni sadržaji zadužbinarstva i načini za unaprjeđenje stanja u ovoj oblasti. Zaključeno je da će organizatori skupa učiniti napore da rezultati naučnog osvrta na ovu bitnu temu budu dostupni javnosti objavljivanjem Zbornika sa referatima svih učesnika.

 

rasovic

 

U I sesiji  govorila je ministarka javne uprave Crne Gore, Suzana Pribilović, na temu „Djelovanje nevladinih organizacija u Crnoj Gori sa posebnim osvrtom na fondacije“. Ona je saopštila da prema podacima iz oktobra 2019. godine, u Crnoj Gori je registrovano 5 629 nevladinih organizacija, od čega 5.308 nevladinih udruženja, 202 nevladine fondacije i 119 predstavništava stranih nevladinih organizacija. Od toga najveći broj registrovanih organizacija aktivan je u oblasti kulture, zaštite ljudskih i manjinskih prava, umjetnosti, institucionalnog i vaninstitucionalnog obrazovanja, poljoprivrede i ruralnog razvoja i socijalne i zdravstvene zaštite, kao i organizacija koje se bave raznim oblicima humanitarnog rada, odnosno dobročinog davanja.

 

pribilovic

 

Govoreći o filantropiji u Crnoj Gori,  Pribilović je istakla da je u poslednje vrijeme aktuelizovano pitanje razvoja filantropije za jače građansko društvo, koje je inicirano od pojedinih fondacija i gdje kroz Analize poreskih propisa od značaja za razvoj filantropije u Crnoj Gori i Analize pravnog okvira za osnivanje i djelovanja zadužbina u Crnoj Gori, proizilazi zaključak da u Crnoj Gori nije potrebno donošenje posebnog zakona ili izmjene postojećeg Zakona o NVO koje bi uredile zadužbinu kao posebni pravni oblik nevladine organizacije. Ona je zaključila da je potrebna veća popularizacija mogućnosti koje Zakon o NVO nudi kad je riječ o osnivanju fondacija koja funkcionalno djeluju kao zadužbina, kako bi se na taj način podstakao razvoj zadužbinarstva i dobročinog davanja u Crnoj Gori.

Učesnici Okruglog stola bili su renomirani pravnici i istoričari iz Crne Gore i zemalja iz okruženja.

Portal Analitika