Svijet

Najmoćniji teleskop danas putuje u svemir

NASA je konstruisala revolucionarni teleskop Džejms Veb, koji će danas u toku dana biti lansiran iz Francuske Gvajane, i kako je najavljeno, otvoriće novu fazu svemirskih istraživanja.


Najmoćniji teleskop danas putuje u svemir Foto: EPA-EFE/ESA/MANUEL PEDOUSSAUT
nova.rsIzvor

Snažni infracrveni teleskop poletjeće u svemir u raketi Ariane 5 koja će biti lansirana u 13:20 po srednjoevropskom vremenu iz lansirne baze Evropske svemirske agencije u Francuskoj Gvajani.

Ako sve bude po planu, instrument težak 6350 kg će biti pušten iz rakete nakon 26-minutne vožnje u svemir.

Teleskopu će nakon toga trebati mjesec dana da stigne do svog odredišta u solarnoj orbiti, otprilike milion milja daleke od Zemlje, što je oko četiri puta dalje od Mjeseca.

Poređenja radi, Vebov prethodnik - svemirski teleskop Habl, kruži oko same Zemlje sa udaljenosti od 340.000 milja. Nazvan po NASA-inom šefu, Veb je oko 100 puta osjetljiviji od Habla i očekuje se da će unijeti revoluciju u astronomsko razumijevanje univerzuma i našeg mjesta u njemu.

Veb će uglavnom posmatrati kosmos u infracrvenom spektru omogućavajući mu da gleda kroz oblake gasa i prašine gdje se rađaju zvezde, dok je Habl prvenstveno radio na optičkim i ultraljubičastim talasnim dužinama.

Osnovno ogledalo novog teleskopa – koji se sastoji od 18 heksagonalnih segmenata pozlaćenog metala berilijuma – takođe ima mnogo veću površinu za prikupljanje svjetlosti, što mu omogućava da posmatra objekte na većim udaljenostima, dalje od Habla.

Astronomi kažu da će taj napredak dati uvid u kosmos koji nikada ranije nije viđen – koji datira samo 100 miliona godina nakon Velikog praska, teorijske tačke zapaljenja koja je pokrenula širenje vidljivog univerzuma pre 13,8 mililjardi godina.

Pogled u prošlost

NASA ističe da bi Veb mogao da da odgovore na dva ključna pitanja - Kako su nastale prve galaksije u svemiru i jesu li svemir učinile prozirnim za svjetlost, kao i kako su kasnije galaksije proizvele i raspršile u svemir teže elemente koji su građevni blokovi zvijezda, planeta, pa čak i ljudi?

Veb će dobar dio vremena istraživati i planete, posebno neke od hiljadu koje su otkrivene izvan Sunčevog sistema. Moći će da ih prati dok prelaze preko diskova svojih matičnih zvijezda. To će mu omogućiti da provede spektralne analize svjetla koje je prošlo kroz atmosfere planeta kako bi odredio njihov sadržaj.

Astronomi se nadaju da bi u takvim analizama mogao otkriti molekule koje će biti znak postojanja života ili uslova koji bi mogli da ga podržavati.

U prvoj godini rada proučavaće neke od najpoznatijih egzoplaneta, uključujući sedam njih veličine Zemlje koji kruže oko zvijezde TRAPPIST-1.

Portal Analitika