Društvo

Vremeplov: 19. mart 1920.

Na današnji dan: Carigradska patrijaršija priznala ujedinjenje autokefalnih crkava

Sinod Carigradske patrijaršije (u vrijeme sedisvakancije) donio je, na osnovu pregovora sa vladom Kraljevine SHS, odluku da odobrava „prisajedinjenje” oblasti i eparhija u Makedoniji, Kosovu i Bosni i da „priznaje proglašeno ujedinjenje pravoslavnih autokefalnih crkava: Srpske, Crnogorske i Karlovačke, kao i dviju dalmatinskih eparhija”.

Na današnji dan: Carigradska patrijaršija priznala ujedinjenje autokefalnih crkava Foto: Cpc
Vremeplov Analitike
Vremeplov AnalitikeAutor
Portal Analitika - ArhivaIzvor

Nakon razmatranja pomenutog ujedinjenja, tomosom od 19. februara 1922. priznato je „proglašeno jedinstvo autokefalnih crkava: srpske, crnogorske i karlovačke”. Taj zvanični akt (tomos) nedvosmisleno je potvrdio da je Carigradska patrijaršija priznavala autokefalnost Crnogorske pravoslavne crkve.

Na osnovu sporazuma između Vlade Kraljevine SHS i Carigradske patrijaršije od 18. marta 1920. godine "Sveti Arhijerejski Sinod Vaseljenske patrijaršije donio je odluku od 19. marta 1920. godine, broj 2056, kojom daje blagoslov na prisajedinjenje Ujedinjenoj Srpskoj pravoslavnoj crkvi eparhija u Južnoj Srbiji, Bosni i Hercegovini".

Vlada Kraljevine SHS isplatila je Carigradskoj patrijaršiji za taj pristanak milion i pet stotina hiljada zlatnih franaka. Tom odlukom Carigradska patrijaršija oslobađa od svoje vlasti i prisajedinjuje Ujedinjenoj Pravoslavnoj srpskoj crkvi eparhije koje su do tada bile pod njenom upravom "i priznaje proglašeno ujedinjenje autokefalnih Crkava Srpske, Crnogorske i Karlovačke, kao i dviju dalmatinskih eparhija".

"Tako autokefalne crkve - Crkva Kraljevine Srbije, Karlovačka i Crnogorska i neki djelovi crkve Bukovinsko-dalmatinske sjedinili su se 1920. godine". "Sinod je priznao proglašenje ujedinjenih autokefalnih crkava: Srpske, Crnogorske i Karlovačke".

Proglašenje uspostavljene Srpske patrijaršije izvršeno je u Sremskim Karlovcima 25. septembra 1920. godine, u prisustvu regenta Aleksandra, predstavnika Vlade i skupštine Kraljevine SHS i mnogih klirika. Ubrzo potom, sastao se Arhijerejski Sabor Srpske patrijaršije 28. septembra 1920. godine, koji je donio odluku da se arhiepiskop beogradski i mitropolit Srbije Dimitrije Pavlović proglasi ipso jure prvim patrijarhom Srpske patrijaršije.

U toj odluci navode se razlozi za takav potez i, pored ostalog, kaže se: "Slično tome postupalo se i kod osnivanja nacionalnih autokefalnih oblasti u svima pravoslavnim državama. Tako su uzdignute katedre na stupanj autokefalne arhiepiskopije u prestonim gradovima Atini za crkvu u Kraljevini Grčkoj, u Beogradu za crkvu u Kraljevini Srbiji, na Cetinju za crkvu u Crnoj Gori, u Bukureštu za Rumuniju, u Sofiji za Bugarsku, a u Rusiji dignut je arhijerejski presto druge prestonice u Moskvi na stupanj patrijaršije".


Portal Analitika