Region/Svijet

Vremeplov: 9. mart 1991.

Na današnji dan: Demonstracije protiv Miloševićevog režima

Prve masovne demonstracije protiv režima Slobodana Miloševića održane su na današnji dan prije 30 godina, 9. marta 1991. u Beogradu.

Na današnji dan: Demonstracije protiv Miloševićevog režima Foto: Foto: Goranka Matić/Vreme
Vremeplov Analitike
Vremeplov AnalitikeAutor
Portal Analitika - ArhivaIzvor

Demonstracije na Trgu republike u Beogradu 9. marta 1991. godine su bile prvi veliki miting Srpskog pokreta obnove Vuka Draškovića, a podržali su ga i još neke opozicione stranke protiv režima Slobodana Miloševića

Povod za demonstracije bilo je traženje ostavke generalnog direktora Televizije Beograd Dušana Mitevića i ministra policije Radmila Bogdanovića, ali su se kasnije pretvorile u demonstracije protiv Slobodana Miloševića. U masovnim demonstracijama na beogradskim ulicama stradali su jedan demonstrant i jedan policajac. Kasno uveče Drašković je uhapšen.

Milošević je čvrsto držao sve stubove vlasti: on je bio predsjednik Republike, a SPS je zahvaljujući ogromnoj parlamentarnoj većini – čak 194 do 250 mjesta – lako formirala stabilnu vladu na čelu sa predsjednikom vlade Dragutinom Zelenovićem. Dalje, preko svojih ljudi poput generalnog direktora Televizije Beograd Dušana Mitevića, Milošević je čvrsto kontrolisao najvažnije i najuticajnije medije. Sa druge strane, opozicija predvođena SPO, koji je imao 19 mjesta u skupštini, kao i Demokratskom strankom, koja je imala sedam mjesta, bila je podijeljena unutrašnjim sukobima i sujetama.

Bilo je predviđeno da se protest održi na Trgu Republike u Beogradu. U više djelova grada dogodili su se incidenti prije protesta, pošto je policija, često i brutalno, pokušala da usmjeri mase ljudi koji su išli prema Trgu; čak su i govornici, među kojima i Drašković, imali problema da dođu do Trga. Policija je upotrebljavala suzavac, vodene topove i borbeno-oklopna vozila vozila.

Uz pratnju lojalnih ljudi Drašković se popeo na spomenik knezu Mihajlu i pokušao uz pomoć megafona da se obrati okupljenim građanima. Broj okupljenih ljudi ga je iznenadio, jer je Trg bio pun. 

Popodne je Drašković, sa velikom grupom demonstranata, neuspješno pokušao da se probije na zasedanje Narodne skupštine. Dok je izlazio iz zgrade, oko 20:00 uhapšen je sa zamjenikom predsjednika SPO Jovanom Marjanovićem. Među policajcima koji su ih uhapsili bio je i Naser Orić.

Milošević je zatražio od Predsjedništva SFRJ da razmjesti jedinice JNA da bi se ugušile demonstracije. Predsjednik Predsjedništva Borisav Jović je telefonom kontaktirao ostale članove Predsjedništva i JNA je zaista poslata tenkove na ulice, nakon čega su Slovenci i Hrvati tvrdili da je taj potez bio neustavan. Te večeri Milošević se obratio naciji preko televizije. Iako nikog nije pomenuo po imenu, događaje toga dana je opisao da su vođene od „sila haosa i nasilja“, „kojima se Srbija mora suproststavljati svim ustavnim sredstvima“. Uveče su se tenkovi i oklopni transporteri pojavili na ulicama. Zabranjen je rad televizijama B-92 i NTV Studio B.

Prema izvještaju RTS bilo je tek nekoliko hiljada demonstranata, a prema nezavisnim medijima više od 50.000.


Portal Analitika